Tytułem wstępu.

To nie blog. To portal. A właściwie część multiportalowej platformy o nazwie - "Nie Dla Opornych".
To nie blog, to komentarz - do rzeczywistości, przyspieszonej jakby chęć zatrzymania się nad czymkolwiek była efektem wewnętrznej słabości lub powodem do wstydu.
To nie lifestyle. To nauka, podana w taki sposób by była zrozumiała dla człowieka inteligentnego, laika choć zdolnego zrozumieć i zaciekawić się, czymś co rozumowi daje odzew.

Pamiętacie stare artykuły popularnonaukowe? Stare popularnonaukowe książki? Czasopisma? Ich serce biło powoli i z precyzją kwantowego zegara. Ich celem było rzeczowe i dogłębne wyjaśnienie omawianego problemu. Ich odbiorcą był inteligentny erudyta.
To wszystko znikło z otaczającej nas rzeczywistości.
Pismo "Problemy" padło w raz z nastaniem ery płatności za słowo. "Wiedza i życie" oraz "Świat Nauki" zmieniły się w kolorowe, lifestylowe gazetki zagubione w poszukiwaniu rynkowego sukcesu.
Pragnąc wskrzesić dawne podejście do popularyzowania nauki - rzeczowe, dogłębne, pełne szacunku dla czytelnika - uruchamiamy tą część większego projektu, która ma prezentować zapomniane już, ale wciąż AKTUALNE artykuły popularnonaukowe wydobyte z pożółkłych kartek wyżej wspomnianych czasopism.

Bliżniaczym naszym portalem jest Sztuka Nie Dla Opornych oraz strona na Facebooku zbierająca posty i komentarze z obu tych portali.
Mamy nadzieję, że w tym powolnym, pełnym refleksji nurcie znajdziesz miejsce dla siebie.
Miłego przepływu!



ps. Pod każdym z artykułów oprócz linków multimedialnych, znajduje się miejsce przeznaczone na promocję autora. Zachęcamy was do odwiedzania umieszczonych tam odnośników. Portal nie ma charakteru zarobkowego. Odwdzięczamy się więc autorom możliwością popularyzacji ich nazwiska i ich dzieł.
Ponadto nie wstawiamy samodzielnie materiałów filmowych i muzyki do internetu. Istniejące już w sieci materiały zostały jedynie przelinkowane tak by odnośniki nie straciły na aktualności.


Artykuły według kolejności:

czwartek, 5 września 2013

Wiara kontra Nauka:
cz. I. Czysty i skażony rozum - błędy w myśleniu indywidualnym:
Pogromcy duchów - James Randi


PBS-NOVA, Granada Television

James Randi to prawdziwy pogromca duchów. Jako naukowiec, iluzjonista (znany jako "The Amaizing Randi") i przede wszystkim naukowy sceptyk swoją karierę poświęcił obnażaniu oszustw wszelkiej maści "mediów" prezentujących swoje paranormalne zdolności. Stosując proste naukowe lub zwyczajnie zdroworozsądkowe metody od lat ujawnia triki jakimi posługują się osoby o rzekomych paranormalnych zdolnościach.
Co więcej James Randi jest założycielem "James Randi Educational Fundation" (JREF), która wyznaczyła milion dolarów nagrody (na początku było to dziesięć tysięcy) dla pierwszej osoby na świecie, która w kontrolowanych warunkach udowodni swoje paranormalne zdloności. Do tej pory nikomu się to nie udało.
Poniżej pokazujemy kilka najbardziej spektakularnych demistyfikacji. Możecie zobaczyć w jak prosty spowób Randi sprawia, że mistrz kung fu, przesuwający kartki książki za pomocą samej "energii", zaczyna się plątać w zeznaniach i nie jest w stanie powtórzyć swojego tricku. Zobaczycie też jak "magnetyczne medium" traci swoje magnetyczne zdolności po zastosowaniu... pewnego prostego środka.
W artykule umieściliśmy też pełnometrażowy dokument, w którym Randi obnaża praktyki rosyjskich bioenergoterapeutów (fascynująca jest scena, w której naenergetyzowana woda, gdy ukryć ją w kartonowej tubce, traci swoje energetyczne właściwości), tajemnicze zdolności medium, zginającego klucze poprzez pocieranie ich palcem, a także nawiedzonego uzdrowiciela leczącego raka przez dotykanie czoła swoich wiernych.
Na końcu zaś, drogi czytelniku, będziesz mógł zobaczyć jak wyglądają profesjonalne próby wygrania milondolarowej nagrody fundacji JREF. Fascynujące jest patrzenie jak zastosowanie zwykłej zdroworozsądkowej kontroli warunków, podczas takiej próby, doprowadza jej uczestnika do kompletnej klapy.
Polecam poniższe filmy wszystkim tym, którzy do tej pory byli przekonani że "może coś jednak w tym jest", a także oczywiście, wszystkim sceptykom. James Randi to prawdziwy pogromca duchów. W odróżnieniu od bohaterów pamiętnego filmu jednak, sprawia, że duchy te znikają gdy się do nich zbliży.
Citronian-Man

A oto przedstawienie wszystkich części cyklu zderzającego wierzenia z wiedzą naukową. Będą się one sukcesywnie na Nauce pojawiały:

Spis treści:
I. Czysty i skażony rozum: błędy w myśleniu indywidualnym i grupowym:
                                                                   - Richard Dawkins - Wrogowie Rozumu - Niewolnicy Zabobonu
                                                                   - Gustave Le Bon - Psychologia Tłumu
                                                                   - Pogromycy duchów - James Randi - Psychic Investigator i inne filmy

II. Jak powstał świat, człowiek i cała reszta - co mówi religia (religie):
                                                                  - Mieczysław Künstler - Mitologia Chińska
                                                                  - co mówi nauka:
                                                                  - Hoimar Von Ditfurth - Na Początku Był Wodór

III. Dlaczego ludzie wierzą - przyczyny powstawania religii
                                                                  - Zygmunt Krzak - Światowid — co i kogo przedstawia?

IV. Wirus wiary? - czy religia może być szkodliwa?
                             - czy nauka może być szkodliwa?



Praktycznie rzecz biorąc cykl ten rozpoczeliśmy już wcześniej - jakby po cichu - artykułem z fragmentami książki Narcyza Łubnickiego - Nauka Poprawnego Myślenia. Jest to jednak książka tak ważna, a wiedza z niej płynąca tak potrzebna w wielu innych kontekstach (niż tylko religijno-naukowy), że postanowiliśmy umieścić ją w artykule nie opatrzonym tytułem powyższego cyklu. Jeśli chcesz w łatwy, ciekawy i wciągający sposób zobaczyć jak często ulegasz prostym pułapkom myślowym prowadzącym cię do fałszywych wniosków i nauczyć się jak logicznie (i bez ciągłych wpadek) myśleć - to książka dla ciebie.


----------------------------------------------------------------


poniedziałek, 2 września 2013

Zderzenia: Kultura Remixu vs Press Pause Play - dwa głośne filmy zabierające głos w sprawie zmieniającej się sztuki XXI wieku.


ripremix.com
www.presspauseplay.com

Nowym cyklem "Zderzenia" oraz dwoma filmami (Kultura Remiksu i Press Pause Play) powracamy z prezentowaniem nauki na NDO. W "zderzeniach" będziemy prezentować zwykle dwa przeciwstawne spojrzenia na daną kwestię.
Poniżej, właśnie takie dwa sprzeczne spojrzenia na temat tego jak nowoczesna technologia, komputery, internet, wymiana plików, mp3 i inne nowinki zmieniają sposób w jaki powstaje i dociera do nas sztuka. Czy mamy do czynienia z jej  odrodzeniem czy upadkiem? Boomem prawdziwej nieskrępowanej sztuki czy zalewem miernoty?

Kultura Remiksu (RiP: A Remix Manifesto) prezentuje bardziej pozytywne, wręcz pełne fascynacji spojrzenie na wolność jaką dostęp do plików i internet dały artystom młodeo pokolenia. Widać tu syndrom buntu, walki ze skostniałym systemem przemysłu muzycznego, roszczącego sobie prawo do wszystkiego co w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat w muzyce stworzono. Wynikiem walki jest nowe. Nowy rodzaj subkultury nie uznającej praw autorskich. Kultury kreatywnej i nade wszystko ceniącej wolność artysty w tworzeniu jego dzieła.

Press Pause Play prezentuje całkiem odmienny obraz. Owszem, nowa technologia uwalnia artystę od ciężaru ograniczeń - również od ograniczających wpływów producentów i całego aparatu producenckiego jaki stworzyły wytwórnie muzyczne - ale jest też pułapką. Jak mówi Andrew keen "Młodzi Scorsese czy Hitchcock zginęli by w oceanie miernoty zalewającym you tube i nigdy by nie wypłynęli". Dostępność technologii bowiem prowadzi do boomu miernoty. Artystów przeciętnych, których nieudolność koryguje się komputerowo - a w szczególności - których miarą wielkości jest ilość kliknięć na stronie. Zatem czy naprawdę najczęściej kliknięty oznacza najlepszy? Czy artysta nie urasta do miana curiozum, czasowego fenomenu, o którym nikt nie będzie pamiętał za rok czy półtora?

Takie są dwa głosy w tej kwestii.
Zapraszam do obejrzenia filmów i do wypowiedzi: tu pod artykułem lub na naszej stronie na Facebooku! Jakie jest wasze zdanie w tej sprawie?
Citronian Man

----------------------------------------------------------------




Ważne linki dotyczące autora:
Reżyseria: Brett Gaylor
Strona domowa filmu

Literatura uzupełniająca:

John Anderson - Za darmo - do przeczytania na Nauce NDO


wtorek, 14 maja 2013

Wirtualna Rewolucja


BBC, Planette, 2010

Wirtualna Rewolucja to seria czterech filmów traktujących o wpływie jaki wywarło na nas powstanie i rozwój internetu. Czy internet sprawił, że wszyscy użytkownikcy stali się równi? Czy pozwala na obalanie reżimów w sposób dotąd niespotykany? Czy uzależnia i zmienia naszą psychikę? Czy naprawdę jest za darmo?
Odpowiadający na to ostatnie pytanie, trzeci odcinek serii, jest jednocześnie najciekawszy. Możemy się z niego dowiedzieć jak firmy inwigilują nas by handlować naszymi danymi,  jak Gogle sprzedaje nasze zainteresowania, a Facebook nas samych. W sieci nikt nie jest anonimowy, a informacja raz tam wprowadzona żyje wiecznie.
Ze względu właśnie na ten odcinek prezentujemy tu całą serię. Reszta części, jest bowiem nienajlepiej nasycona treścią - choć to opinia wysoce subiektywna. Możecie więc spokojnie zacząć oglądanie od trzeciego odcinka a jeśli was zaciekawi sprawdzić pozostałe.
Gorąco polecam.
Citronian-Man

----------------------------------------------------------------


.


Wynalazki, Które Wstrząsnęły Światem


Discovery, 2011

Wynalazki, Które Wstrząsnęły Światem to seria dziesięciu filmów przedstawiających najważniejsze wynalazki XX wieku. Od wynalezienia radia, sonografu, kostiumu strażackiego czy samolotu po teleskop Hubble'a i lądownik marsjański.
Wszystkie historie związane z pokazywanymi odkryciami zostały świetnie opowiedziane i dokładnie, a jednocześnie zrozumiale wyjaśniają działanie wynalazków. Poznajemy osobowości wynalazców i kontekst historyczny, a także potrzebę, która zrodziła dany pomysł i "wprawiła myśl w ruch".
Jedynym zarzutem jaki można postawić prezentowancej tu serii jest brak chronologii prezentowanych odkryć w danej dekadzie. Wprowadza to pewnien chaos do opowieści i nie pozwala ułożyć sobie w głowie ciągu wydarzeń.
Niemniej jednak same opowieści dotyczące wynalazków i ich autorów zasługują na najwyższą uwagę. Wciągają, edukują i bawią jednoczeście.
Dlatego gorąco polecam!
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------




środa, 3 kwietnia 2013

Wiara kontra Nauka:
cz. I. Czysty i skażony rozum - błędy w myśleniu grupowym:
Gustave Le Bon - Psychologia Tłumu


Przedstawiamy drugi artykuł z cyklu Wiara kontra Nauka. Dotyczy on, tym razem, myślenia tłumu. Tego, jak człowiek zachowuje się w kontakcie, nie tyle z grupą wyróżnionych osób, a z anonimową masą ludzką. Zresztą, ilość osób nie ma tu znaczenia. Gustave Le Bone, którego książka jest podstawaą poniższego artykułu, okraśla szereg innych cech warunkujących powstanie tego przedziwnego stanu umysłowości. Podstawowym z nich jest anonimowość i, idące za nią, poczucie siły. Czy tłum myśli? Owszem, ale odmiennie niż nam się wydaje. Jest nieracjonalny, złośliwy, heroiczny i zmienny, a jego "pamięci" nie można ufać.
Co z tego wynika? Wynikają wnioski, przewracające do góry nogami nasz światopogląd i naszą wiarę w prawdziwość faktów historycznych (czy Napoleon mógł być jednocześnie w dwóch miejscach?). Wynika nieufność w rozwiązania demokratyczne i dystans do buntowniczych zgromadzeń. Wynika również świadomość źródeł i pochodzenia objawień religijnych - bowiem tłum może zobaczyć i uwierzyć we wszystko, zarówno w Maryję w oknie jak i w Jezusa na górze.

A oto przedstawienie wszystkich części cyklu zderzającego wierzenia z wiedzą naukową. Będą się one sukcesywnie na Nauce pojawiały:



Spis treści:
I. Czysty i skażony rozum: błędy w myśleniu indywidualnym i grupowym:
                                                                   - Richard Dawkins - Wrogowie Rozumu - Niewolnicy Zabobonu
                                                                   - Gustave Le Bon - Psychologia Tłumu
                                                                   - Pogromycy duchów - James Randi - Psychic Investigator i inne filmy

II. Jak powstał świat, człowiek i cała reszta - co mówi religia (religie):
                                                                  - Mieczysław Künstler - Mitologia Chińska
                                                                  - co mówi nauka:
                                                                  - Hoimar Von Ditfurth - Na Początku Był Wodór

III. Dlaczego ludzie wierzą - przyczyny powstawania religii


                                                                  - Zygmunt Krzak - Światowid — co i kogo przedstawia?

IV. Wirus wiary? - czy religia może być szkodliwa?
                             - czy nauka może być szkodliwa?




 Dzisiaj drugi rozdział części pierwszej, czyli:
 I. Czysty i skażony rozum - błędy w myśleniu grupowym: Gustave Le Bon - Psychologia Tłumu
Przeczytajcie poniżej!

ps. Istotnym elementem całego cyklu jest  Nauka Poprawnego Myślenia - Narcyza Łubnickiego  - tekst ważny dla wielu dziedzin naszego życia - został  więc wyjęty z ram powyższego cyklu i umieszczony jako osobny artykuł.  Jeśli chcesz w łatwy, ciekawy i wciągający sposób zobaczyć jak często ulegasz prostym pułapkom myślowym prowadzącym cię do fałszywych wniosków i nauczyć się jak logicznie (i bez ciągłych wpadek) myśleć - to książka dla ciebie.

----------------------------------------------------------------
I. Czysty i skażony rozum - błędy w myśleniu grupowym  


Tekst: Gustave Le Bon - psychologia tłumu.

Czy ludzie atakujący Bastylię myśleli o śmierci? Czy Jerzy Owsiak manipuluje tłumem? Czy tłum ma własną duszę i pozbawia jednostki indywidualności, tak, że zachowują się jak ławica ryb? Czy Napoleon mógł być w dwóch miejscach jednocześnie? I co najważniejsze, czy mamy podstawy wątpić w historyczne relacje świadków? Czy aby nie jest tak, że im WIĘCEJ świadków tym MNIEJ wiarygodne relacje? Jak wiarygodne są zatem źródła historyczne? Zarówno te sprzed 100 jak i sprzed 2000 lat?
Na te i inne pytania odpowiada książka Gostava Le Bone'a - Psychologia Tłumu. Książka niezwykła bo napisana w 1895 roku, a wciąż aktualna. Wciąż, studenci psychologi uczą się o podstawach myślenia tłumu z tej właśnie książki.
To, że korzystają z niej studenci nie znaczy, że książka ta ma charakter akademicki. Wręcz przeciwnie. Pełna jest żywych przykładów (o rewolucji francuskiej, o religijnych objawieniach, o "teleportacji" Napoleona). Kontrowersyjnych, lecz prawdziwych tez na temat ludzkiej świadomości rzuconej w objęcia tłumu. Wciągająca i szokująca.
Fantastyczna lektura i ważna wiedza zarazem.
Gorąco polecam.
Citronian-Man

Psychologia Tłumu, 1895

poniedziałek, 25 marca 2013

Wiara kontra Nauka:
cz. I. Czysty i skażony rozum - błędy w myśleniu indywidualnym:
Richard Dawkins - Wrogowie Rozumu - Niewolnicy Zabobonu



Nauka NDO przedstawia, składający się z czterech części, cykl artykułów poświęconych zderzeniu wiary i nauki. Wiary, a więc myślenia religijnego, nieracjonalnego, czasem - zabobonnego. Nauki, a więc myślenia opartego na racjonalnym i logicznym rozumowaniu. Rozumowaniu często popartym obiektywnymi dowodami.
Czy wobec tak postawionego tematu wiara jest skazana -  powiecie - na przegraną już na wstępie? Absolutnie nie. Ale musi znaleźć swoje, należne jej miejsce.
Praktycznie rzecz biorąc cykl ten rozpoczeliśmy już wcześniej - jakby po cichu - artykułem z fragmentami książki Narcyza Łubnickiego - Nauka Poprawnego Myślenia. Jest to jednak książka tak ważna, a wiedza z niej płynąca tak potrzebna w wielu innych kontekstach (niż tylko religijno-naukowy), że postanowiliśmy umieścić ją w artykule nie opatrzonym tytułem powyższego cyklu. Jeśli chcesz w łatwy, ciekawy i wciągający sposób zobaczyć jak często ulegasz prostym pułapkom myślowym prowadzącym cię do fałszywych wniosków i nauczyć się jak logicznie (i bez ciągłych wpadek) myśleć - to książka dla ciebie.

A oto przedstawienie wszystkich części cyklu zderzającego wierzenia z wiedzą naukową. Będą się one sukcesywnie na Nauce pojawiały:

Spis treści:
I. Czysty i skażony rozum: błędy w myśleniu indywidualnym i grupowym:
                                                                   - Richard Dawkins - Wrogowie Rozumu - Niewolnicy Zabobonu
                                                                   - Gustave Le Bon - Psychologia Tłumu
                                                                   - Pogromycy duchów - James Randi - Psychic Investigator i inne filmy

II. Jak powstał świat, człowiek i cała reszta - co mówi religia (religie):
                                                                  - Mieczysław Künstler - Mitologia Chińska
                                                                  - co mówi nauka:
                                                                  - Hoimar Von Ditfurth - Na Początku Był Wodór

III. Dlaczego ludzie wierzą - przyczyny powstawania religii


                                                                  - Zygmunt Krzak - Światowid — co i kogo przedstawia?

IV. Wirus wiary? - czy religia może być szkodliwa?
                             - czy nauka może być szkodliwa?

Dzisiaj zatem rozdział pierwszy części pierwszej, czyli:
I.    Czysty i skażony rozum - błędy w myśleniu indywidualnym: Richard Dawkins - Wrogowie Rozumu - Niewolnicy Zabobonu
Czy warto? Przeczytajcie poniżej!

----------------------------------------------------------------
I.    Czysty i skażony rozum - błędy w myśleniu indywidualnym 


Film: Wrogowie Rozumu - Niewolnicy Zabobonu.

- Pytasz mnie jak TO działa? - pyta Richarda Dwakinsa Neil Spencer, astrolog - Nie wiem. To wielka tajemnica.
I od razu przychodzi nam do głowy pytanie dlaczego "wielka" i dlaczego "tajemnica" a nie... niewiedza. Czy ktoś ją ukrył przed nami? Czy nadworny astrolog zataja przed nami PRAWDĘ o wpływie gwiazd na nasze życie?
Takich momentów jest w tym filmie więcej. Richard Dawkins, naukowiec i propagator racjonalnego myślenia, ma niezwykły dar. Darem tym jest umiejętność zadawania pytań i szukania właściwych odpowiedzi. Pokazywania nam gdzie ulegamy pułapkom nieracjonalności, a gdzie jesteśmy oszukiwani. Gdzie nasza "wiedza" opiera się na bezpodstawnych założeniach, a gdzie ma swoje racjonalne podstawy.
Jesto to więc podróż. Niezwykła podróż, nie do gwiazd, a wgłąb ludzkiej natury, w poszukiwaniu rozsądku i źródeł jego braku.
Dowiemy się więc dlaczego wierzymy w choroskopy oraz czytaczom z kart, dlaczego wierzymy religijnym szarlatanom i w bogów w ogóle, w co wierzą różdżkarze i... gołębie. Tak, nie mylicie się. Okazuje się bowiem, że i gołębie ulegają zabobonom. I jest to być może najważniejszy fragment całego filmu, więc oglądajcie materiał z jego szczególnym uwzględnieniem.
Fascynujący film.
Gorąco polecam!
Citronian-Man

BBC Channel 4, 2007
Richard Dawkins


.

sobota, 16 marca 2013

Narcyz Łubnicki - Nauka Poprawnego Myślenia


Seria: Biblioteka Problemów, 1963

Przedstawiamy długo oczekiwaną, pierwszą część cyklu, poświęconego zderzeniu nauki i religii. Książka Narcyza Łubnickiego jest jednak tak ważna, nie tylko dla rzeczonego cyklu, że postanowiliśmy ją tu wyróżnić osobnym artykułem, bezpośrednio nie związanym - w tytule - z cyklem naukowo religijnym.
Książka ważka, podstawowa dla umiejętności logicznego myślenia, dla rozumienia błędów i pułapek niepoprawnego wnioskowania, niepoprawnego dyskutowania, i błędnego rozumowania w ogóle. Książka tyleż dogłębna, co napisana świetnym, wciągającym i żywym językiem. Wciągająca, wręcz pochłaniająca swoją opowieścią, po drodze jakby, przemycająca ważne treści. Fantastyczny przykład popularyzacji nauki najwyższej klasy. Nie wolno wręcz jej nie znać.
Przyda się każdemu, kto chciałby podejmować dyskusje oparte w większej mierze na rozsądku i rozumie niż na uprzedzeniach i uporze.
Gorąco polecam!
Citronian-Man

PS. Książka jest z 1963 roku. Od dawna niedostępna w sprzedaży. Przypominamy, że na Nauce NDO udostępniamy materiały, niedostępne, wielokrotnie upublicznianie i takie, które już dawno zarobiły na swoich autorów. Staramy się jednocześnie, w zamian za uprzejmość upublicznienia, zrobić wszystko by to autorom przypadała główna materialna czy niematerialna gratyfikacja za ich pracę.
 Klikajcie zatem linki w sekcji „Ważne linki dotyczące autora” i w miarę możliwości kupujcie pełne wersje udostępnianych materiałów.

----------------------------------------------------------------
      W średniowieczu wielkie powodzenie miało tłumaczenie procesów przyrody na podstawie różnych nieuchwytnych dla człowieka „archeusów”, tajemniczych ciał astralnych i mistycznych sił pozafizykalnych, noszących miano qualitates occultae. — W jednej ze swych komedii Moliere ostro wydrwił takie wyjaśnienie czysto słowne, pozbawione treści, odwołujące się do zjawisk nadprzyrodzonych celem uczynienia bardziej zrozumiałymi zjawisk przyrody. — „Jak to się dzieje, że po zażyciu tego lekarstwa chory zapada w sen?" — pytają pseudolekarza. A on, napuszony, nadęty, podnosząc znacząco palec wskazujący mówi: — „Zaraz wam to wszystko wytłumaczę tak, że będziecie to mieli jak na dłoni. — Słuchajcie, słuchajcie! Otóż lekarstwo to usypia, ponieważ posiada facultatem dormitivam (zdolność usypiania)... Rozumiecie?" — I wszyscy z szacunkiem kiwają głowami...
(...)
Sofistami, „nauczycielami mądrości", nazywano w Grecji starożytnej uczonych zawodowo trudniących się udzielaniem różnorodnych nauk i sztuk: gramatyki, retoryki, matematyki, fizyki itp. Wielcy sofiści — P i t a g o r a s, G o r g i a s z, H i p p i a s z, P r o d i k o s — są wnikliwymi i oryginalnymi myślicielami, których badania krytyczne dają pożyteczny impuls stawiającej niepewne jeszcze kroki greckiej myśli filozoficznej.(...)
Wówczas gdy wielcy sofiści wskazywali poważnie na trudności (tzw. aporie), tkwiące w pewnych zjawiskach myślowych i językowych, ich płytcy epigoni świadomie fałszowali myśli i zwroty ku uciesze publiczności i ku korzyści własnej. Im to „zawdzięcza" wyraz „sofista" swe ujemne znaczenie dzisiejsze.(...)
Żeby nie mnożyć przykładów sofizmatów w nieskończoność, przypomnę jeszcze tylko niezmiernie charakterystyczną opowieść o sławnym sporze dwóch sofistów: wielkiego Protagorasa z jego sprytnym uczniem Euatlosem.
Euatlos, pragnący wybić się w sądownictwie, pobierał lekcje wymowy u Protagorasa, umówiwszy się z nim, że opłatę za naukę uiści po pierwszym swym udanie przeprowadzonym procesie sądowym. Ale po ukończeniu studiów zmienił, jak widać, swe zamiary, bo nie występował w żadnym procesie i uważał, że jest to wystarczającą podstawą, by nie płacić ani obola dawnemu nauczycielowi.
Protagoras, zniecierpliwiony, zagroził Euatlosowi procesem, w ten sposób malując beznadziejną rzekomo sytuację, w jakiej postawił swego ucznia: — „Jeżeli proces przegrasz, będziesz musiał mi zapłacić na mocy wyroku sędziego; ale nawet gdybyś proces wygrał, będziesz musiał mi zapłacić na mocy naszej umowy, według której zapłata ma być uiszczona po pierwszym wygranym przez ciebie procesie. Więc tak czy owak będziesz musiał zapłacić; czyż nie lepiej bez kosztów sądowych?"
Na to sprytny uczeń, pokazujący, że opanował wyśmienicie arkana techniki swego mistrza: — „Mylisz się, Protagorasie. To twoja sprawa jest bezpowrotnie przegrana. Bo jeżeli proces wygram, to nie zapłacę ci na mocy orzeczenia sędziego. A gdybym nawet proces przegrał, to nie musiałbym ci płacić w myśl naszej umowy, która każe mi płacić tylko po pierwszym wygranym procesie! — Więc lepiej nie wszczynaj niepotrzebnie hałasu. Szkoda twych kosztów sądowych..."
Kto z nich ma rację?

piątek, 1 marca 2013

Zimny odczyt - psychologia oszustwa i zjawisk paranormalnych


RICHARD DAWKINS, TV 12/2008

Czy nauka może być sexy? Jakiś czas temu w nauce przedstawialiśmy badania nad zjawiskiem deja vu (link tutaj), teraz mamy zaszczyt przedstawić wstrząsający wręcz wywiad Richarda Dawkinsa z psychologicznym iluzjonistą, ateistą i demaskatorem Derrenem Brownem.
Derren Brown, znany z kanału Discovery, opowiada o oszustwach tzw. mediów, tarocistów i jasnowidzów, niejednokrotnie kontaktujących się z duchami. Wyjaśnia takie techniki jak zimny i gorący odczyt. Pokazuje jak jesteśmy oszukiwani i jak sami dajemy się złapać w pułapkę własnych pragnień i bezpodstawnej wiary.
Wywiad druzgoczący bo obaj rozmówcy podają konkretne przykłady i pułapki, na które sami się nabieramy. Pokazują, jak zwykłe pytanie mogące trafić do kogokolwiek na sali, jest wykorzystywane do sprawienia wrażenia, że "medium" "idealnie" odczytuje nasze myśli. Brutalna, choć tak naprawdę niezwykle zabawna, rozprawa z wszelkiej maści mistycyzmem i oszustwami na nim opartymi.
Dodatkowo, w tym artykule, będziesz mógł drogi czytelniku zobaczyć jak James Randi popełnia publiczne samobójstwo - ale to w ostatnim wstawionym filmie.
Gorąco polecam!
Citronian- Man

----------------------------------------------------------------

Część pierwsza:



czwartek, 21 lutego 2013

Czekając Na Sobotę


HBO 2010

Przedstawiamy jeden z najlepszych dokumentów ostatniej dekady, traktujących o polskiej prowincji. Precyzyjna, niedemagogiczna analiza marzeń, horyzontów i możliwości ludzi mieszkających z dala od wielkich miast. W miastach postęp i Europa. Na prowincji marazm, brak perspektyw, niemożliwość znalezienia stałej pracy i przystanek autobusowy jako dom kultury - z konieczności, nie z wyboru.
Prawdopodobnie nikt z nas sobie nie wyobrażał jak tam jest. My, którzy w każdej chwili możemy pójść do kina, lanserskiej knajpy czy do teatru nie potrafimy zrozumieć, że w Polse mogą istnieć takie miejsca gdzie jedynym marzeniem może być czekanie na... sobotę.
Ten dokument trzeba zobaczyć. To obowiązkowa pozycja.
Gorąco Polecam.
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------



środa, 20 lutego 2013

Sonda - Giganty Szos


TVP 1979.03.27

Łezka się w oku kręci gdy widzi się panów Andrzeja i Zdzisława za kierownicą samochodu marki Star. Nowe rozwiązania w fabryce ze Starachowic? Czy nie wzbudzi to w was uśmiechu?
A jednak pierwsze wrażenie jest złudne. Panowie mówią nie tylko o rozwiązaniach, które obecnie obserwujemy na naszych drogach, ale też o wynalazkach nadal przyszłościowych - bo czym że jest samochód składany z klocków?
Siedemdziesiąty trzeci z kolei program Sonda.
Warto zobaczyć.
Citronian-Man.

ps. Uwaśny widz zauważy, że i zachowanie autorów programu zaczęło być już stuprocentowo profesjonalne a i same narracje podczas materiałów filmowych to już, pamiętana przez nas z dzieciństwa, najwyższa liga - niespotykane nigdzie indziej połączenie profesjonalnego technicznego przekazu z nutą... no właśnie, nie można chyba powiedzieć tego inaczej - poezji!
----------------------------------------------------------------




Sprawa Friedmanów


HBO 2003

Przedstawiamy wstrząsający dokument  o prawdzie, honorze i zaufaniu.
Friedmanowie byli typową żydowską rodziną klasy średniej - ojciec, matka i trzech synów. Mieszkali w Great Neck w stanie Nowy Jork. Pewnego dnia w 1987 roku ojciec - Arnold Friedman, emerytowany nauczyciel po pięćdziesiątce, oraz jego osiemnastoletni syn Jesse, zostali aresztowani pod zarzutem molestowania seksualnego chłopców. Tego dnia cały ich świat staje na głowie.

Nominowany do Oscara.
Uznany za najlepszy dokument na festiwalu Sundance w 2012 roku.
Gorąco polecam.
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------



wtorek, 19 lutego 2013

Sonda - Nowe Paliwa


TVP 1979.01.23

Kolejnym zachowanym odcinkiem Sondy jest odcinek... sześćdziesiąty czwarty. Aż serce się kraje.
Co do samego tematu - wydawać by się mogło, że rozmowa o nowych paliwach, przeprowadzona 35 lat temu będzie anachroniczna. Nic bardziej mylnego! Czy słyszeliście bowiem o samochodach na ciekły azot? Ogniwach termo-elektrycznych? Wodorze jako paliwie w samolotach? Ale nie tylko futurystyczny jest ten program. Panowie Andrzej i Zdzisław prezentują polskiej produkcji (sic!) samochód elektryczny rozwijający prędkość do 75 km/h z systemem ODZYSKIWANIA energii podczas hamowania. Coś wam to przypomina? Prawda. Nie wszystko w tym programie jest perfekcyjnie trafne. Wymienić możnaby pobłażliwy stosunek do węgla jako paliwa którego "nam nie zabraknie", czy choćby pominięcie gazu jako paliwa zastępującego benzynę - to ostatnie jednak można wybaczyć jako, że program traktuje o NOWYCH paliwach a nie o paliwach, na których rząd funduje nam mniejszą akcyzę.
Z ciekawostek: jest to prawdopodobnie jedyny z zachowanych odcinków, w których przywołano starą formułę programu - z zaproszonym gościem-ekspertem.
Gorąco polecam!
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------




Kolejne części po rozwinięciu:

niedziela, 17 lutego 2013

Czy Musimy Być Samotni?


Wiedza i Życie 02/1992

Niektóre tematy nie tylo pozostają aktualne z biegiem czasu ale stają się aktualne coraz bardziej. Przedstywiamy bardzo ciekawy artykuł  Ewy Trzebińskiej, dotyczący problemu samotności. Czy przyczyną samotności jest poziom naszej otwartości na świat? Jak zachować odpowiedni jej poziom w cyfrowym, technologicznym, wykluczającym, współczesnym świecie?
Polecam!
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------
     
      Prawie każdy z nas w jakimś momencie swojego życia będzie musiał się zmierzyć z problemem samotności. Badania wykazują, że około 26 proc. dorosłych ludzi cierpi z powodu dotkliwego poczucia osamotnienia. Zaledwie 1- 2 proc. ludzi twierdzi, że nigdy go nie doświadczyło. Problem samotności jest jeszcze jednym argumentem przeciwko mitowi szczęśliwego dzieciństwa. Okazuje się bowiem, że około 79 proc. dzieci i dorastającej młodzieży określa siebie jako „osamotnione". W tej grupie wiekowej wśród przyczyn podejmowanych prób samobójczych na pierwszym miejscu znajduje się udręka spowodowana poczuciem izolacji i opuszczenia w sytuacji niemożności rozwiązania jakiegoś ważnego osobistego problemu. 

Sonda - Na Krańcach Widma.


TVP 1978.09.28

Drugi istniejący, a w kolejności czterdziesty dziewiąty program sondy (straciliśmy więc bezpowrotnie kolejnych kilkanaście). Ten odcinek traktuje o podczerwieni i jej wykorzystaniu w praktyce. I znów niedowierzanie - program ma trzydzieści pięć lat a mimo to jest wciąż aktualny! Więcej. Wiele rozwiązań wydaje się nadal przyszłościowych wręcz "futurystycznych"! Czy słyszeliście bowiem o diagnozowaniu chorób za pomocą promieni podczerwonych?
Skąd taka aktualność? Czy jest ona pochodną geniuszu osób ten program przygotowujących i prowadzących? Nie wiem. Warto tu jednak przypomnieć ten klasyczny skład, dream team można by rzec:
Prowadzący - Andrzej Kurek i Zdzisław D. Kamiński
Przygotowanie (w tym wspaniałe narracje podczas materiałów filmowych): Marek Siudym i Tomasz Pyć.
Gorąco polecam!
Citronian-Man

ps. Rozczulająca jest jeszcze ta niezgrabność panów Andrzeja i Zdzisława. Nadmierne przerywanie sobie, czasami brak płynności. Cechy które kompletnie zniknęły w późniejszych odcinkach. A i narracje stały się bardziej poetyckie - słuchaliśmy ich przecież z wypiekami na twarzy. Pierwsze odcinki więc mają też wartość historyczną.
----------------------------------------------------------------



sobota, 16 lutego 2013

Sonda - Fotokinotechnika


TVP 1978.05.04

Jest to najstarszy zachowany program Sonda. Wcześniejsze 30 odcinków począwszy od wyemitowanego 1977.09.08 odcinka pokazującego zdjęcia z sondy Voyager, z uczestnictwem Teodora Zubowicza, Marka Siudyma i docenta Andrzejczaka, bezpowrotnie zniszczono - głównie przez "niefrasobliwe" podejście i "recycling" nagranych taśm dokonywany przez ówczesnych pracowników telewizji. Odcinek z targów FotoKinoTechnika jakimś cudem ocalał bo i kolejne zostały zniszczone.
Program ten to frapujące spojrzenie w historię polskiej (jak i światowej) nauki. Wszystko tu jest inne, poczynając od polaroidowych aparatów aż po ubiór i fryzury samych komentatorów - Zdzisława Kamińskiego i Andrzeja Kurka - bohaterów mojej młodości.
Mając nadzieję, że i waszej - polecam gorąco!
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------




Druga część po rozwinięciu:

Sonda - Czerwona Fala


TVP 1987.03.12

Tym postem rozpoczynamy cykl przywracania historii kultowego programu popularnonaukowego lat 80-tych -  Sondy. Poniższy odcinek omawia rozwiązania sterowania ruchem miejskim tak by unikać korków i tzw. czerwonej fali. Jak łatwo się domyślić problem ten do tej pory nie został rozwiązany w polskich miastach. Program wciąż aktualny.
Polecam!
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------




Czysta Nauka. Wielkie mrozy.


National Geographic 2009?

Czy grozi nam kolejne zlodowacenie? Jakie są przyczyny cyklicznych zlodowaceń pojawiających się na Zemi? Czy orbita Ziemi wokół słońca jest stabilna? Jak zachowa się ludzka cywilizacja w obliczu takiej powolnej katastrofy?
Na te pytania próbuje odpowiedzieć kolejny film z National Geographic.
Polecam!
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------




Tunguska Apokalipsa


National Geographic 2010

Co się wydarzyło sto lat temu niedaleko rzeki Podkamennaya Tunguska? Czy był to upadek meteorytu? Potężny wybuch wulkanu zwany Wybuchem Meliesa?  Czy też napowietrzna eksplozja? Trzy ekipy naukowców starają się potwierdzić sprzeczne teorie i ustalić prawdziwą przyczynę potężnego wybuchu z 30 czerwca 1908 roku, wybuchu o sile 15 megaton - czyli mniej więcej tyle, ile miała największa bomba termojądrowa zdetonowana przez człowieka.
Bardzo ciekawy film, pełen mało znanych danych.
Polecam.
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------




Katastrofa w przestworzach. Śmierć prezydenta.


National Geographics 01/2013

Przedstawiamy bardzo rzetelny i pełen naukowego podejścia film wyjaśniający najbardziej prawdopodobne przyczyny katastrofy w Smoleńsku z 10.04.2010 roku. Film rozwiewający spekulacje i teorie spiskowe, oparty na faktach i analizach zarówno rosyjskiej jak i polskiej komisji.
Waro obejrzeć żeby wiedzieć jak było naprawdę.
Polecam.
Citronian-Man
----------------------------------------------------------------




czwartek, 14 lutego 2013

Globalna zmiana klimatu na Marsie


Świat Nauki 01/1997

Mimo, że sondy wymienione w tym fascynującym artykule miały dopiero polecieć, wszystkie tezy w nim zawrate są w stu procentach aktualne (zmieniła się jedynie ilość posiadanych przez nas zdjęć). Dowody istnienia wody na Marsie i rozważania nad możliwością powstania na nim życia to frapująca podróż w głąb historii układu słonecznego a także w głąb nas samych.
Treści artykułu uzupełniliśmy o współczesne zdjęcia powierzchin Marsa przesłane przez sondy Pathfinder, Oportunity, Curiosity i inne.
Gorąco polecam!
Citronian-Man
ps. Podobny artykuł dotyczący naszego drugiego sąsiada - Wenus - znajdziesz, drogi czytelniku, kilka artykułów niżej.
----------------------------------------------------------------
      Choć Mars jest dziś lodowato zimny, niegdyś mogły na nim panować lepsze warunki klimatyczne. Niewykluczone, że były tam rzeki, pokryte krą morza, topniejące lodowce, a nawet kwitło życie.
Ludzie, którzy sporą część życia spędzili na badaniu Marsa, są zachwyceni słysząc, że nie jest wykluczone, iż w kamieniu odłupanym od tej planety, mogły istnieć pozaziemskie organizmy. Ogłoszone niedawno rewelacje przywodzą jednak na myśl Percivala Lowella, słynnego astronoma amerykańskiego, który na początku XX wieku skierował teleskop na Marsa i ujrzał na nim wielką sieć otoczonych roślinnością kanałów. Dzięki niemu wiele osób zaczęło wierzyć, że na Marsie kwitnie tak bujne życie, a warunki na jego powierzchni nie różnią się zbytnio .od panujących na Ziemi. Dopiero w latach sześćdziesiątych naszego wieku trzy sondy kosmiczne Marines (a także niedawno Pathfinder) przeleciały w pobliżu Marsa i ujawniły całą surowość jego środowiska.